Google+
  • BIST 105.026
  • Altın 162,782
  • Dolar 3,9187
  • Euro 4,6430
  • İstanbul 12 °C
  • Ankara 4 °C
  • Erzurum -6 °C
  • Bursa 7 °C
  • İzmir 8 °C

Cari açıkta rekor

Merkez Bankası verilerine göre 2013 yılı cari işlemler açığı, önceki yıla göre 16,5 milyar dolar arttı.
Cari açıkta rekor

Cari açık 2013’te geçen yılın son ayında beklentilerin üzerinde 8,32 milyar dolar oldu. 2013’ün tamamında ise 65 milyar dolar ile OVP hedeflerinin üzerinde gerçekleşti. Merkez Bankası, cari açığın bir önceki yıla göre artmasında, dış ticaret ve gelir dengesi açığındaki yükselişin etkili olduğunu kaydetti.Türkiye ekonomisinin yumuşak karnı olan cari işlemler açığı, 2013’te tarihî zirvesine ulaştı. Cari açık geçen yılın son ayında beklentilerin üzerinde, 8,32 milyar dolar olurken, 2013’ün tamamında 65 milyar dolar ile Orta Vadeli Program (OVP) hedeflerinin üzerinde gerçekleşti. Son 20 ayın en yüksek seviyesini gören cari açığa etki eden faktörlerin başında altın ve enerji gösterilse de özellikle aralık ayında yükselen iç talebe bağlı ithalat artışının da etkili olduğu kaydedildi.

Türkiye’nin kısa ve orta vadeli ekonomi politikalarına yön verecek boyutlara ulaşan cari açık, 2013’te rekor kırdı. Cari açık geçen yılın son ayında beklentilerin üzerinde 8,32 milyar dolar olurken, 2013’ün tamamında 65 milyar dolar ile Orta Vadeli Program’ın (OVP) hedeflerinin üzerinde gerçekleşti ve son 20 ayın en yüksek seviyesi görüldü.

    Merkez Bankası, 2013 yılı için dış ticaret açığının 14,5 milyar dolar artarak 79,8 milyar dolara ve gelir dengesi açığının 2,3 milyar dolar artarak 9,45 milyar dolara yükselmesinin, cari işlemler açığının bir önceki yıla göre artmasında etkili olduğunu kaydetti . Dikkat çekici diğer bir gelişme ise ‘Parasal Olmayan Altın (net)’ kaleminde yaşandı. 2012 yılında 5 milyar 709 milyon dolar cari fazla veren ‘Parasal Olmayan Altın (net)’ kalemi, 2013’te cari açığa negatif olarak 11 milyar 781 milyon dolarlık etkide bulundu. Cari açıktaki artışa etki eden faktörlerin başında altın ve enerji gösterilse de özellikle aralık ayında ivmelenen iç talebe bağlı olarak ithalattaki genel artışın da etkili olduğu kaydedildi. Rakamları değerlendiren ekonomistler Merkez Bankası’nın faiz artırım kararıyla büyümenin yavaşlayacağını, TL’deki değer kaybının gecikmeli etkisiyle birlikte cari açıkta ciddi bir daralma yaşanabileceğini kaydetti. Kur üzerindeki baskının zaman içinde azalacağının altını çizdi.

    Son olarak 2001 yılında 3 milyar 760 milyon dolarlık fazla veren cari işlemler hesabı, 2012’deki kısmi toparlanmanın ardından 2013’te yeniden bozulma eğilimi gösterdi. 2013 yılı içinde bütün aylarda açık veren cari işlemler hesabı, aralıkta da 8 milyar 322 milyon dolarlık açık verdi. Cari açık, 2013’ün tamamında 65 milyar doların üzerine çıkarak 59 milyar dolar olan OVP tahmininin de üzerinde gerçekleşti. 12 aylık kümülatif rakamlara bakıldığında; altın ve enerji hariç açık kasımda 2,2 milyar dolardan aralıkta 4 milyar dolara yükseldi. Özellikle aralık ayında ivmelenen iç talebe bağlı olarak ithalattaki genel artış, cari açığın yüksek gerçekleşmesinde etkili oldu. Dolayısıyla cari açıktaki bozulma sadece altın ve enerji ithalatındaki toplam artıştan kaynaklanmadı. Konuyla ilgili olarak uzmanlar, “Özellikle aralık ayında ivmelenen iç talebe bağlı olarak ithalattaki genel artış, cari açığın yüksek gerçekleşmesinde etkili oldu.” değerlendirmesini yaptı. Bu açığa karşılık 2013 yılında 72 milyar dolar finansman sağlandı. Ayrıca net hata noksan kaleminden 3,8 milyar dolarlık giriş oldu. Bunun 65 milyar doları cari açık finansmanında kullanılırken, Merkez Bankası rezervleri de 10,8 milyar dolar arttı. Finansmanın 9,6 milyar doları doğrudan yabancı yatırımlar sayesinde, 24 milyar doları ise portföy akımları yoluyla gerçekleşti. Ayrıca, bankalar bu dönemde nette 21 milyar dolar tahvil hariç dış borçlanma gerçekleştirirken, özel sektör nette 2 milyar dolarlık borçlandı.

    Konuyu değerlendiren Akbank Ekonomik Araştırmalar birimi, “TL’deki değer kaybı, dış ticaret hadlerine bir miktar olumlu yansıdı, fakat etkisi oldukça sınırlı. Gelişmekte olan ülkelere yönelik mayıs sonrası gelen satışın ortaya koyduğu bu belirsizlik ortamının bunda etkili olduğunu değerlendiriyoruz. 2014 yılında kurdaki değer kaybının, faizlerdeki artışın yanı sıra tüketimi azaltmaya yönelik alınan önlemlerin de etkisiyle büyümedeki ivme kaybının, cari açık üzerinde daha olumlu bir etki oluşturmasını bekliyoruz.” ifadelerini kullandı.

    Süleyman Şah Üniversitesi İktisat Bölüm Başkanı Doç. Dr. Fatih Macit, artan cari açığın altındaki temel etkenin altın ticareti olduğunu söyledi. Geçen yıl altın ticareti 5,7 milyar dolar fazla verirken, bu yıl 11,8 milyar dolar açık verdiğine işaret eden Macit, “Zaten altın hariç cari açık rakamlarına baktığınızda 2013 yılında hafif bir düşüş olduğunu da görebiliriz. Bu yıl faiz artırımından dolayı büyümenin yavaşlayacak olması ve TL’deki değer kaybının gecikmeli etkisi ile birlikte cari açıkta ciddi bir daralma yaşayabiliriz. Yine kredi kartına yönelik yapılan düzenlemeler de tüketimi baskılayarak cari açığa olumlu katkı yapacaktır.” dedi. Macit, cari açığın azalmasının bu yıl kur üzerindeki baskıyı azaltacağını kaydetti. Konuyu sosyal medya üzerinden değerlendiren Ekonomist Mahfi Eğilmez, “Eskiden bütçe açığı vererek büyürdük, sonra cari açık vererek büyür olduk. 2013’te yüzde 8 cari açık verdik, yüzde 4 büyüyemedik. 2013’te 65 milyar dolar cari açığa karşılık yüzde 3,9 büyüme. Türkiye için en kötü durum: Yüksek cari açık düşük büyüme.” ifadelerini kullandı.

ZAMAN

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
GÖRÜŞLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2014 Albayrak Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0442 233 90 91 | Faks : 0442 233 90 92 | Haber Yazılımı: CM Bilişim